О FRAKTALNOM METODU

Fraktalni metod je vrsta art-terapije, koji se prvi put pominje 1990. godine u Rusiji. Danas se ovaj metod uspesno primenjuje u celom svetu a u Srbiji je nas Centar njegov zvanicni predstavnik.

Fraktali u svojoj tananoj lepoti, s najvecom preciznoscu pomazu da se razumeju i osveste prirodni mehanizmi otkrivanja sustine ljudskog postojanja. I upravo ova njihova sposobnost (osobina) na najbolji nacin odrazava sustinu tehnike.

Jednostavan i dostupan, metod je baziran na naucnim radovima B.Mandelbrota, E.Fajdiša, M.Lušera, T.Polujahtove, E.Komova i dr.

Pojam “fractal- fraktalnost” pripada oblasti matematike. Autor termina je matematicar Benua Mandelbrot. Pomocu fraktalne slicnosti , na prelazu od malog ka vecem, od dubinskog ka spoljasnjem – otkriva se sustina covekove licnosti, sustina njenih mogucnosti, kvaliteta i nedostataka.

MFC se pojavio kao most izmedju svesnog i nesvesnog: covek prvi put ima mogućnost da vidi svoje unutrašnje stanje.

Osnovni zadatak MFC je samoizrazavanje coveka kroz crtez, uradjen po odredjenim pravilima. Fraktal se crta zatvorenih ociju Time dolazimo do zamene reci crtezom – sto je ne samo prelaz na novi sistem kodiranja informacije, vec i ka novim metodama opisivanja sveta koji nas okruzuje.

Metod je zasnovan na odnosu izmedju “fine” motorike ruke i mentalnog i psihofizickog stanja osobe koja crta. Fraktalni crtez sadrzi informaciju o stanju tela i uma

U terapeutske svrhe koristi se obrnuti pravac: ta ista linija i kombinacije boja, sada vec uz pomoc precizno datih metodoloskih instrukcija o upotrebi različitih vrsta linija i različitih pritisaka koji se koriste u korekcijskim fraktalnim crtezima. Linija daje smer našim mislima, a boje, svaka za sebe – doprinose ravnotezi u konkretnom životnom području (zdravlje, odnosi, kreativno izražavanje, posao…)

Boja je energija koja stvara raspolozenja. Svaka nijansa neke boje ima svoju vibraciju i razlicito deluje na ljude. Boje deluju na svim nivoima: telesnom, duhovnom i dusevnom – za isceliteljska svojstva boje i svetlosti (hromoterapija i helioterapija) se znalo jos pre 5000 godina, u starom veku, u doba egipatske kulture. Više od osamdeset posto sadržaja mi upijamo i primamo vidom, što utiče na naše metaboličke i fiziološke procese u telu.

Praksa primene Metode fraktalnog crteza u gradu Kisinjovu, u dijagnostici i samostalnoj korekciji psihoemocionalnog statusa licnosti pokazala je njegovu visoku efektivnost (75-90%)Tokom poslednjih pet godina pomocu ovog metoda stotine ljudi su uspeli da poprave svoje zdravstveno stanje, da harmonizuju situacije vezane za socijalne, kreativne i medjuljudske probleme.Jednostavnost i dostupnost metoda, baziranog na sigurnoj naucnoj bazi (radovi B.Mandelbrota, E.Fajdis, M.Lusera i dr.) dozvoljava da se preporucuje za siroki spektar primene u cilju poboljsanja zdravlja i profilakse, kako u medicinskim i obrazovnim institucijama, tako i u sirokom krugu stanovnistva. J.I.Zimpica, dir. medicinskih nauka, g.Kisinjov

ŠTA SE DOGAĐA U NAŠEM MOZGU DOK CRTAMO FRAKTALE:

Crtanje fraktala doprinosi očuvanju vitalnosti naših mentalnih funkcija – sam ljudski mozak je fraktalan. Crtanjem fraktala mi treniramo finu (preciznu) motoriku sto istovremeno utice na razvoj kognitivnih funkcija. unapređuje sposobnosti rešavanja složenih životnih zadataka potpomaze u prevenciji demencije.

Tri crteza u ciklusu od 21 – rade se onom rukom, koja nije dominantna (kod desnorukih levom, i obrnuto) ili se crta obema rukama istovremeno – što doprinosi aktiviranju suprotne hemisphere u mozgu i vodi ka promeni mentalne rutine. Povlacenje sto preciznije talasaste ( fraktalne, vibracione) linije poboljšava kognitivna svojstva i Amplituda bojenja srednjih i malih polja (dimenzija od semena tikve do makovog zrna) ima dejstvo emocionalnog stabilizatora: smiruje, smanjuje razdražljivost i razvija strpljenje. Potvrđeno je da negde na četrnaestom crtežu fraktalnog ciklusa primetno povećavamo nivo tolerancije na frustraciju i brišemo ustaljeni obrazac reagovanja na određene (teške) situacije. Bojenje sitnih polja takođe je u stanju da produbljuje i proširuje naše misaone procese.

Vrste fraktalnih crteza

  • Korekcijski
  • Fraktali podrške
  • Umetnički
  • Fraktali crtani u paru
  • Fraktali za konkretni životni zadatak
  • Fraktali za ispunjenje želje
  • Fraktali za zdravlje (tzv. RUKA ZDRAVLJA)

Mogu se crtati kompletni terapeutski ciklusi (21 crtez) i mini ciklusi (7, 14 crteza). Svaki od njih ima svoja pravila crtanja, da bi se postigao zadati cilj.

Kome su namenjene radionice crtanja fraktala:

Casovi (radionice) crtanja fraktala namenjene su svima – koji mogu da drze olovku u ruci – a statistika 30-godisnje prakse i istrazivanja potvrdjuju da podjedanako daju rezultate kod svih koji ih crtaju. Ne iziskuju nikakve posebne sposobnosti ili umetnicke talente. Fraktale vole da crtaju i deca i odrasli. Fraktali pomazu da se probudi unutrasnja kreativna energija, cime dolazi do prirodnog oslobadjanja napetosti.

Namenjene su svima koji rade na ličnim razvoju, ali i onima koji rade sa drugim ljudima ili decom – pedagozima, psiholozima, lajf koucevima, vaspitacima, medicinskim i socijalnim radnicima, defektolozima, terapeutima…i naravno – “profesionalnim roditeljima”.

Prednosti art terapije fraktalnim metodom

Crtanje fraktala doprinosi očuvanju vitalnosti naših mentalnih funkcija – sam ljudski mozak je fraktalan. Crtanjem fraktala mi treniramo finu (preciznu) motoriku sto istovremeno utice na razvoj kognitivnih funkcija. unapređuje sposobnosti rešavanja složenih životnih zadataka potpomaze u prevenciji demencije. Crtajuci i bojeci , vecina ljudi, vec posle prve radionice, istice vidljivi emotivni i energetski uspon, osecaj zadovoljstva i spokoja.

Crtanje fraktala u vecini slucajeva izaziva kod ljudi pozitivne emocije, pomaze savladavanju apatije i bezinicijativnosti, razvijanju aktivnijijeg zivotnog stava…Crtanjem fraktala mobilise se kreativni potencijal coveka i njegovi unutrasnji mehanizmi samoregulacije i isceljenja, razvija se sposobnost uvida u razlicite mogucnosti I sredstva za dostizanje cilja i kreativno resavanje zivotnih zadataka.

Iskustva crtanja fraktala govore o:

  • Smanjenju stresa
  • Povećanju vitalne energije
  • Oslobađanju kreativnog potencijala
  • Većoj potrebi za stvaranjem i radom
  • Usklađivanju partnerskih i porodničnih odnosa
  • Poboljšanju zdravlja
  • Uspešnosti u poslu

Fraktali mogu da se crtaju bilo gde, a najveca prednost ovog metoda nad ostalima je sto, kad se nauce precizna pravila fraktalnog metoda, korekciju covek moze da radi samostalno! Sve sto je potrebno to su drvene bojice i list papira!

Oblasti primene fraktalnog metoda: – Problemi medjuljudskih odnosa (porodicni, poslovni…) – Nakupljene negativne emocije (ljutnja, strah, uvredjenost, osecanje krivice…) – nesigurnost u sebe i svoje mogucnosti – Gubljenje smisla zivota, stanje stresa – Neshvatanje svrhe svog postojanja – Teznja ka samospoznaji I razvoju, afirmaciji svog kreativnog potencijala – Zelja da se zivi punim harmonicnim i srecnim zivotom

Crtanje fraktalnog crteza je pre svega sredstvo neverbalne komunikacije, i zato je izuzetno korisno kod onih koji nedovoljno dobro barataju recima ili imaju teskoce da se jasno izraze.

Ovaj nacin kreativnog izrazavanja je mocno sredstvo za zblizavanje ljudi, sto je narocito vazno u situacijama gde postoje problemi u uspostavljanju kontakata, ili otudjenja.

Fraktalni crtez je objektivna potvrda raspolozenja i misli osobe koja ga crta, sto nam daje mogucnost da ga koristimo u proceni njenog stanja, i koristimo u daljoj analizi.

Fraktalni metod je sredstvo samoizrazavanja, stvara atmosferu poverenja, strpljenja i okrenutosti ka covekovom unutrasnjem bicu.

Za crtanje fraktala potrebno je: -beli papir A4 formata, (akvarel, 120 gr) – crna hemijska olovka – drvene bojice – pozeljno je 3-4 kompleta razlicitih proizvodjaca Vazno je u kompletu imati 13 osnovnih boja: crvenu, crnu, sivu, tamno braon, svetlo braon , narandzastu, zelenu, svetlo plavu, tamno plavu, roze, zutu, ljubicastu, oker. – gel olovke I to je sve!

 

Program obuke se sastoji iz:

Sadržaj modula:

  • istorijat i osnove nastanka art terapije crtanjem fraktalnih crteža
  • primena u praksi
  • vrste crteža
  • materijal koji se koristi u radu
  • pojam dijagnostičkog crteža
  • upoznavanje sa tehnikom crtanja i bojenja dijagnostičkog crteža
  • samostalno crtanje dijagnostičkih crteža (tri) po konkretnim pravilima
  • izrada 4 korekcijskih crteža K1-K41. Istorijat i nastanka metode fraktalnog crtanja

Ishodi modula (polaznik će biti u stanju da…):

  • pravilno izrađuje test crtež
  • pravilno boji test crtež
  • vrši statističke analize korišćenja boja u fraktalnom crtežu
  • izrađuje pravilno bojenje različitim pritiskom
  • vrši pravilnu empirijsku analizu test crteža
  • vrši klasifikaciju polja na fraktalnom crtežu
  • definiše svoje osnovno stanje kroz test crtež
  • izrađuje korekcijski crtež sa elementom (dva elementa)
  • izrađuje korekcijski crtež sa simbolom (dva simbola)
  • planira upotrebu odredjene boje u skladu sa njenim značenjem i svrhom
  • kombinuje različite boje u terapeutske svrhe

Dužina trajanje modula: Do 40 sati

Sadržaj modula:

  • kontrolni crteži i njihova praktična izrada
  • crteži sa teksturom
  • forme tzv. umetničkih crteža, teorijski deo i praktičan rad
  • fraktali „brze pomoći“ (SOS) za oslobađanje od stresa i napetosti
  • fraktali podrške za određene životne situacije
  • pojam i način izrade fraktala u paru i grupnih fraktala

Ishodi modula (polaznik će biti u stanju da…):

  • identifikuje koja vrsta fraktalnog crteža se koristi u određenom slučaju
  • definiše koja tehnika rada i forma crteža se koristi za razvoj kreativnog potencijala u određenom slučaju
  • izrađuje fraktale „brze pomoći“ (SOS fraktali)
  • izrađuje fraktale podrške
  • definiše vrstu i primenu frakltala podrške za određenu životnu situaciju
  • izrađuje fraktale u paru i grupne fraktale

Dužina trajanje modula: do 60 sati

 

 

Sadržaj modula:

  • napredna, produbljena analiza dijagnostičkih crteža
  • pravilo „pet koraka“ u analizi (na primeru svojih crteža)
  • detaljna tehnologija korekcijskih crteža
  • analiza linija na crtežu
  • veličine polja na crtežu i njihovo značenje
  • detaljna analiza boja i nijansi u fraktalnim crtežima, njihovo značenje i upotreba
  • asocijativno korišćenje boja prilikom izrade i tumačenja crteža
  • praktičan rad sa polaznicima: vežbanje na ličnim primerima

Izhodi modula (polaznik će biti u stanju da…):

  • definiše značenje boja koja se pojavljuju u test/dijagnostičkim crtežima
  • vrši analizu linija na crtežu
  • vrši analizu veličine polja na crtežu
  • vrši analizu crteža po „Pravilu pet koraka“
  • definiše preporuke za terapijski rad na osnovu analize crteža

 

Dužina trajanje modula: do 48 sati

 

Sadržaj modula:

  • oblikovanje događaja pomoću fraktalnog crteža postavljanjem konkretnog cilja
  • pojam kompenzacije (primeri iz prakse)
  • rešavanje operativnih zadataka (definisanje cilja, koraci u realizaciji, izbor kompenzacije)
  • rešavanje taktičkih zadataka (definisanje cilja, koraci u realizaciji, izbor kompenzacije)
  • rešavanje strategijskih zadataka (definisanje cilja, koraci u realizaciji, izbor kompenzacije)
  • crtanje fraktalnog jezgra
  • crtanje simbola
  • crtanje slike
  • crtanje početnih slova
  • crtanje fraze (dela teksta)

Izhodi modula (polaznik će biti u stanju da…):

  • određuje primenu specijalizovanih fraktalnih crteža u lične i terapeutske svrhe
  • određuje način postavljanja konkretnog životnog zadatka
  • određuje vrstu zadataka (operativni, taktički, strategijski)
  • određuje koja vrsta fraktalnog crteža se korsti za konkretni postavljeni cilj

Dužina trajanje modula: do 32 sata

Sadržaj modula:

  • upoznavanje sa osnovnim principima autorskog programa
  • obnavljanje osnovnih znanja iz anatomije, potrebnih za dalji rad
  • upoznavanje sa osnovama Su Đok terapije
  • praktičan rad: crtanje na dlanu (na papirnom otisku) korespodentnih organa
  • učenje o bojama i uticaju na organe i organizam
  • koje boje u ovom metodu odgovaraju kom organu
  • kako se koriste u crtanju
  • kako se crta fraktalni crtež (opšta pravila)
  • praktičan rad: crtanje na papiru fraktalne projekcije dlana i odgovarajućeg organa
  • bojenje crteža
  • praktično crtanje na papiru ili/i direktno crtanje na dlanovima (crtanje u parovima)
  • bodi art

Izhodi modula (polaznik će biti u stanju da…):

  • primenjuje osnovne principe programa „Fraktali u službi zdravlja“ u radu
  • prepoznaje osnove anatomije ljudskog tela, potrebnu za rad po ovom program
  • primenjuje osnove Su Đok terapije
  • koristi osnovna pravila crtanja fraktalnog crteža (opšta pravila)
  • izrađuje fraktalni crtež sa projekcijom organa (sitema) u organizmu na papiru
  • izrađuje fraktalni crtež sa projekcijom organa na dlanu ili na telu (bodi art terapija)
  • određuje upotrebu boja na crtežu po željenom ishodu

 

Dužina trajanje modula: do 42 sata

Sadržaj modula:

  • specifičnosti rada sa OSI, iskustva iz prakse
  • način rada grupno – kratki program/preporuke
  • način rada individualno – kratki program/preporuke
  • pojam „štedeći režim“
  • smernice za rad – sa osobama obolelim od distrofije, multiple skleroze, decom predškolskog uzrasta, starijim osobama, rekonvalescentima…
  • primeri crteža po kategorijama
  • uputstva za izradu dijagnostičkih crteža
  • uputstva za izradu korekcijskih crteža

Ishodi modula (polaznik će biti u stanju da…):

  • definiše tehnike izrade crteža u radu sa decom, različitih starosnih grupa, i/ili starijim osobama
  • definiše tehnike izrade crteža u radu sa osobama sa invaliditetom (OSI)
  • primenjuje osnove individualnog rada sa ovim korisnicima
  • definiše kad i kako se koristi „štedeći režim“ u praksi
  • primenjuje posebne smernice i tehnike za rad sa osobama obolelim od mišićne distrofije, multiple skleroze, decom predškolskog uzrasta, rekonvalescentima, osobama stacioniranim u domovima za stara lica…
  • koristi pravila izrade dijagnostičkih crteža i određuje kako se oni rade sa nabrojanim grupama korisnika
  • koristi pravila izrade korekcijskih crteža i određuje kako se oni rade sa nabrojanim grupama korisnika

Dužina trajanje modula: do 42 sati